Chỉ trong vòng 24 giờ, hàng loạt sự kiện gây sốc xảy ra ở Trung Đông, mở màn bằng sự kiện Thủ tướng Lebanon từ chức để lại khoảng trống nguy hiểm cho cả khu vực.
Khi Thái tử Mohammed bin Salman, 32 tuổi, lên nắm quyền lãnh đạo Saudi Arabia cách đây hai năm, nhiều người dự đoán một sự thay đổi đang diễn ra. Các sự kiện vừa xảy ra hôm 4/11 cho thấy đây không chỉ là một sự thay đổi nhanh chóng mà còn là “trận động đất” vượt ngoài vùng ranh giới quốc gia này.
Một loạt bom chính trị đã diễn ra chỉ trong 24 giờ. Bắt đầu vào chiều 4/11, tại thủ đô Riyadh của Saudi Arabia, Thủ tướng Lebannon Liang Saad Hariri tuyên bố từ chức, làm lung lay chế độ chính trị ở đất nước vốn có nhiều bất ổn.
Vài giờ sau đó, hãng thông tấn chính thức của Saudi Arabia đưa tin, quân đội nước này đã đánh chặn thành công một tên lửa đạn đạo được phóng từ Yemen nhằm vào thủ đô Riyadh.
Ngay khi hình ảnh về vụ phóng được phát sóng trên TV khắp khu vực, tin tức tại Trung Đông lại nóng bởi thông tin chấn động: Một số hoàng tử và bộ trưởng của Saudi Arabia bị sa thải và bắt giam trong chiến dịch chống tham nhũng do Thái tử bin Salman đứng đầu.
Quyết định bất ngờ và khoảng trống cho cả khu vực
Tối 3/11, Thủ tướng Lebanon Saad Hariri tới Arab Saudi. Đây là chuyến đi thứ hai của ông tới đất nước này trong một tuần. Hariri là công dân mang hai quốc tịch Saudi-Lebanon và Saudi được xem là "người bảo trợ chính trị" của ông.
Chỉ một tuần trước, Thủ tướng Hariri ngăn được cuộc khủng hoảng lớn giữa Lebanon và Saudi. Ông đã gặp Hoàng thái tử và Quốc vụ khanh Saudi Arabia phụ trách khu vực vùng Vịnh, Thamer al-Sabhan, bày tỏ lo ngại về nhóm Hezbollah do Iran hậu thuẫn, trong đó có các thành viên nội các Saudi.
Cuộc họp này diễn ra sau một loạt bình luận trên Twitter, trong đó ông Sabhan lên án chính phủ Lebanon vì kéo tổ chức Hezbollah vào cuộc. Hariri dường như đã giải quyết được căng thẳng qua chuyến đi tới Saudi.
Yassin Jaber, thành viên quốc hội Lebanon có tư tưởng ủng hộ nhóm Hezbollah, nói với CNN rằng ông đã gặp Hariri cũng khi thủ tướng trở về từ chuyến đi tới Saudi Arabia với tâm trạng sảng khoái.
Nhưng khi Hariri trở lại Saudi Arabia lần thứ hai, một vấn đề hoàn toàn khác đã xảy ra. Ông Hariri tuyên bố từ chức thủ tướng Lebanon.
Phát biểu từ một địa điểm được giữ bí mật tại Saudi Arabia, ông Hariri đề cập đến lo lắng về âm mưu ám sát ông và chính thức tuyên bố từ chức. Hariri nhận định, tình hình đang diễn ra khá giống với thời điểm trước khi cha của ông là cựu Thủ tướng Rafik Hariri bị ám sát năm 2005 trong một vụ nổ khiến 22 người khác thiệt mạng. Vụ ám sát kéo theo việc quân đội Syria rút khỏi Lebanon và những năm rối ren chính trị tại quốc gia này.
Hiện chưa rõ ai sẽ là người kế nhiệm ông Hariri, chính trị gia người Sunni có ảnh hưởng nhất tại Lebanon, song một điều chắc chắn rằng sự rút lui của Hariri để lại khoảng trống nguy hiểm cho cả khu vực Trung Đông.
Nối tiếp căng thẳng
Chỉ vài giờ sau đó, phiến quân Houthi ở Yemen phóng tên lửa đạn đạo nhắm vào sân bay quốc tế King Khalid ở thủ đô Saudi Arabia. Các lực lượng Saudi Arabia đã đánh chặn thành công tên lửa khi nó bay qua phía đông bắc. Trong khi đó, phiến quân hưng Houthis nói vụ phóng “thành công” khi “làm rung chuyển thủ đô của Saudi”.
Liên minh do Saudi Arabia dẫn đầu đã cáo buộc một quốc gia trong khu vực hỗ trợ vật chất cho phiến quân Houthi, cho rằng việc phóng tên lửa đạn đạo nhằm vào Riyadh "đe dọa an ninh của vương quốc và an ninh khu vực và quốc tế", theo kênh truyền hình al-Ekbariya. Các nhà phân tích gọi đây là "sự leo thang nghiêm trọng" trong cuộc chiến tại Yemen.
"Đây là một sự leo thang nghiêm trọng và sẽ có tác động lớn đối với tình hình tại Yemen, bởi Saudi Arabi giờ đây rất mong muốn trả đũa phong trào vũ trang Hồi giáo Houthi hiện kiểm soát chính phủ ở Sanaa", Giáo sư Fawaz Gerges, nghiên cứu về Trung Đông tại trường Kinh tế và Khoa học chính trị London (Anh), nói.
Giáo sư Gerges nói thêm rằng cùng với sự gián đoạn chính trị ở Lebanon, vụ tấn công bằng tên lửa đạn đạo đã thổi bùng căng thẳng “khắp khu vực”.
Chiến dịch chống tham nhũng nóng hổi
Saudi Arabia tiếp tục nóng với cuộc đàn áp tham nhũng do Thái tử bin Salman dẫn đầu. Hơn 17 hoàng tử và các quan chức cấp cao bị bắt vì cáo buộc hối lộ, tham ô, rửa tiền và lạm dụng quyền lực.
Danh sách này bao gồm tỷ phú Alwaleed bin Talal, cháu trai Quốc vương là người sở hữu 95% cổ phần của Kingdom Holding – tập đoàn nắm cổ phần trong các công ty toàn cầu như Citigroup, Twitter, Apple và News Corp.
Danh sách này cũng gồm người đứng đầu Tòa án Hoàng gia Khaled Al-Tuwaijri, ông trùm truyền thông Saudi Waleed Al-Ibrahim và Hoàng tử Turki Bin Nasser.
Nhà phân tích quân đội Riad Kahwaji cho biết: "Một số người giàu có nhất trong thế giới Arab đang lo sợ ngày hôm nay. Điều này chưa từng có tiền lệ và chắc chắn tạo ra sóng dữ trong khu vực”.
Những nhân vật trên bị giam tại khách sạn Ritz-Carlton xa hoa. Nhà sử học Robert Lacey, tác giả hai cuốn sách viết về Saudi Arabia, bình luận: "Tôi nghĩ có một sự mỉa mai thú vị khi nhiều vụ trao đổi có tính chất tham nhũng từng diễn ra tại Ritz-Carlton và giờ đây những nhân vật ấy lại bị nhốt ở đó”.
Giới phân tích nhận định, hàng loạt sự kiện diễn ra chỉ trong 24h ở Saudi Arabia là khởi đầu cho giai đoạn mới trong lịch sử khu vực vốn nhiều khủng hoảng. Chúng thể hiện sự leo thang trong cuộc đối đầu nhiều năm giữa Saudi Arabia và Iran, đe dọa việc hình thành các mặt trận mới trong khu vực, với sự phô diễn lực lượng của Arab Saudi bắt đầu bằng việc củng cố quyền lực từ bên trong.
Hôm 3/11, các thành trì cuối cùng của tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng ở Iraq và Syria sụp đổ, đánh dấu mốc quan trọng trong cuộc chiến chống nhóm cực đoan, đánh dấu mốc quan trọng trong cuộc chiến mà các đối thủ ở khu vực cùng chung mục tiêu.
Hôm 4/11, các cường quốc trong khu vực dường như có chung quan điểm về IS. "Tôi nghĩ kết thúc của IS, cái gọi là Nhà nước Hồi giáo, không thực sự là kết thúc của những cuộc tranh giành địa chiến lược", CNN dẫn lời Giáo sư Fawaz Gerges, nghiên cứu về Trung Đông tại trường Kinh tế và Khoa học chính trị London (Anh), nói. "Ngược lại, việc tiêu diệt IS về cơ bản sẽ làm tăng những cuộc tranh giành ảnh hưởng địa chiến lược giữa lực lượng ủng hộ Iran do Iran, Syria, nhóm Hazbollah và các đồng minh trong khu vực gồm Mỹ, dẫn đầu”.
Xem thêm bài viết mẹo vặt hay khác tại http://ift.tt/2pjb5xv
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét