Theo BBC, việc cựu Thủ tướng Thái Lan Yingluck Shinawatra trốn khỏi Thái Lan được chính giới lãnh đạo cấp cao Thái Lan hoan nghênh, bất kể có sự thông đồng thực sự với chính quyền trong cuộc đào tẩu của bà hay không.
Trong một diễn biến bất ngờ hôm 25/8, cựu Thủ tướng Thái Lan Yingluck Shinawatra bí mật rời khỏi đất nước vào lúc bà đáng lẽ phải ra tòa về các cáo buộc hình sự. Tòa hoãn xử cho tới ngày 27/9.
Việc bà Yingluck bỏ trốn khỏi đất nước tạo nên xáo động mới trong chính trường Thái Lan, khi mà từ lúc bị truy tố tới nay, cựu thủ tướng kiên quyết không rời đất nước. Vụ đào tẩu của nữ chính trị gia 50 tuổi cũng đặt ra câu hỏi liệu có một thế lực đằng sau tiếp tay, và chính trị Thái Lan sẽ thay đổi ra sao sau sự kiện này.
Vì sao bà Yingluck phải hầu tòa?
Cựu thủ tướng bị buộc tội lơ là trách nhiệm, dẫn tới thâm hụt ngân sách và tham nhũng trong chương trình trợ giá gạo dưới quyền điều hành chính phủ của bà. Nếu bị kết tội, bà Yingluck sẽ phải chịu án 10 năm tù.
Chính phủ của bà Yingluck bị quân đội lật đổ vào năm 2014 và bản thân cựu thủ tướng phải đối mặt với các cáo buộc xung quanh chương trình trợ giá gạo một năm sau đó.
“Động cơ chính trị”
Bà Yingluck giành chiến thắng vang dội trong cuộc bầu cử năm 2011 và là em gái của cựu Thủ tướng Thaksin Shinawatra, người bị quân đội lật đổ vào năm 2006.
Giống anh trai – nhân vật vẫn duy trì được sức ảnh hưởng lớn trong đảng Pheu Thai (đảng Vì nước Thái), bà Yingluck đã đưa ra các chính sách dân chủ, thu hút sự ủng hộ mạnh mẽ của cử tri vùng nông thôn phía bắc và đông bắc. Một trong những chính sách đó là kế hoạch mua gạo của nông dân với mức giá cao hơn thị trường. Chính phủ quân đội nói chương trình trợ giá gạo làm thất thoát 8 tỷ USD và kéo theo tình trạng tham nhũng.
“Quân đội đã lật đổ chính phủ của bà Yingluck trong cuộc đảo chính và vì thế những người lãnh đạo hiện tại khó có thể được coi là công tâm. Và dĩ nhiên, dưới quyền của chính phủ quân đội, nhiều người nghi ngờ bộ máy tư pháp có thể chịu tác động”, phóng viên Jonathan Head của BBC bình luận. “Không ngạc nhiên khi bà Yingluck và những người ủng hộ nói toàn bộ vụ xét xử có động cơ chính trị”.
Bà Yingluck đào tẩu hay được dọn đường rời khỏi Thái Lan?
Theo kế hoạch, cựu thủ tướng 50 tuổi phải trình diện tại tòa vào ngày 25/8 nhưng bà đã không có mặt. Sự vắng mặt đột ngột của bà kiến những người ủng hộ và cả một số thành viên trong gia đình ngạc nhiên. Trong nhiều tháng sau khi bị truy tố, bà Yingluck kiên định không rời khỏi đất nước cho dù người ta tin rằng cựu thủ tướng được gợi ý làm như vậy.
Theo Jonathan, việc bà Yingluck trốn khỏi Thái Lan được giới lãnh đạo cấp cao Thái Lan hoan nghênh, bất kể có sự thông đồng thực sự với chính quyền trong cuộc đào tẩu của bà hay không. "Nhìn cách bà Yingluck rời đất nước nhanh chóng và vào phút chót để chạy trốn đến Dubai, ắt hẳn phải có sự tiếp tay từ các nhân vật cấp cao”.
Chính phủ quân sự phủ nhận bất kỳ cáo buộc thông đồng nhưng nhiều người thuộc các phe phái chính trị ở Thái Lan nói thật khó hình dung rằng bà Yingluck rời đất nước mà không ai hay.
Vì sao chính phủ cho phép bà Yingluck rời đất nước?
Trước phiên tòa xử cựu thủ tướng, chính phủ quân đội phải đối mặt với tình thế tiến thoái lưỡng nan: Bất kể phán quyết nào của tòa (tha bổng hay kết án bà Yingluck) đều có thể gây ra phản ứng tức giận từ phe ủng hộ và phản đối cựu thủ tướng. Do đó, nhiều người cho rằng, để bà Yingluck bỏ trốn khỏi đất nước là lựa chọn tốt nhất cho chính phủ, giúp giảm nhẹ khả năng dân chúng tức giận.
Mọi diễn biến hiện nay diễn ra ở một thời điểm rất nhạy cảm. "Việc hỏa táng Vua Bhumibol Adulyadej dự kiến diễn ra vào tháng 10 và chính phủ muốn ổn định. Đây là khoảnh khắc có tính biểu tượng rất quan trọng và có ý nghĩa to lớn đối với chế độ quân chủ. Giới chức không muốn có rắc rối”, phóng viên Jonathan phân tích.
Phản ứng của phe ủng hộ
Những người ủng hộ bà Yingluck đã sốc khi biết tin bà trốn khỏi đất nước.
Đảng Pheu Thai của bà đã giành chiến thắng trong mọi cuộc bầu cử kể từ năm 2001, nhưng hiện nay đối diện với vấn đề là không có ai khác trong gia tộc Thaksin có thể đảm nhiệm vai trò lãnh đạo mà bà Yingluck và anh trai từng nắm giữ. Tuy nhiên, nền tảng ủng hộ lớn của dân chúng đồng nghĩa việc gần như chắc chắn Pheu Thai vẫn là lực lượng chính trị lớn nhất Thái Lan.
Điều gì sẽ xảy ra với nền dân chủ Thái Lan?
Không có đảng nào khác có thể thay thế đảng Pheu Thai, theo phóng viên Jonathan. "Đảng này đang nắm giữ phần lớn sự ủng hộ tại phía bắc và đông bắc, chiếm khoảng 40% cử tri Thái Lan. Tuy nhiên, những bất lợi đang xảy ra với Pheu Thai có thể làm giảm đáng kể khả năng thành lập chính phủ".
Hiến pháp mới, được ký bởi tân vương Thái Lan vào tháng 4 làm giảm quyền lực của các đảng được bầu. Với hệ thống bầu cử mới, sẽ rất khó cho đảng Pheu Thai để giành được đa số tuyệt đối như họ đã làm được trong quá khứ.
Do đó, sự thống trị từ trước tới nay của đảng Pheu Thai sẽ được thay thế bằng bức tranh chính trị đa dạng hơn, với quân đội và tầng lớp thượng lưu thân hoàng gia đang có sức ảnh hưởng lớn hơn.
Phán quyết có tội dẫn tới bất ổn và những cuộc biểu tình?
Rất có ít khả năng cựu thủ tướng sẽ được tha bổng. Bằng việc bỏ trốn, bà đã tự khiến mình có tội. Nhưng thực tế việc bà Yingluck trốn khỏi Thái Lan đã tước đi chính biểu tượng mà phe ủng hộ bà đang dựa vào.
"Thái Lan đã bị chia cắt và phân cực trong 12 năm qua", Jonathan nói. "Giới quân đội và phe bảo thủ đã không thể xóa sổ được gia đình Shinawatra, song gia đình này đã không thể giành lại vị thế thống trị mà họ từng có. Hai giả thiết đặt ra là phải có một phe bị triệt tiêu diệt hoặc một sự mặc cả lớn nào đó. Kịch bản thứ hai dường như không khả thi ở thời điểm này, nhưng cũng không rõ liệu tình hình hiện nay có là dấu chấm hết cho sự ảnh hưởng của gia đình Shinawatra đối với chính trị Thái Lan hay không", phóng viên BBC nói.
Xem thêm bài viết mẹo vặt hay khác tại http://ift.tt/2pjb5xv
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét